घडावा संघाचा संस्कार....२

बैठकीनंतरच्या गप्पा संपवून निघालो तोच मागून हाक आली, मागे वळून बघितलं तर _____ हाक मारत होता. जवळ आला व म्हणाला थोडं बोलायचंय, मी म्हणलं "बोल की", "मला माझा पहिला पगार संघाला द्यायचा आहे, कसं करता येईल?" मी निःशब्द, तरी थोडं सावरून म्हणलं, "कुठल्या तरी गंगाजळी अकाउंट ला जमा कर, माझ्या शाखेचे अकाउंट आहे, तिथे कर, मी तुला डिटेल्स देतो. किंवा सरळ जनकल्याण संस्थेला चेक देऊन टाक. " तो म्हणाला "मी तुमच्या कडे देतो, तुम्हाला योग्य वाटेल ते करा. " मी तेव्हा जरा गडबडीत होतो, म्हणून म्हणलं "बरं बघू, फोनवर बोलू, मी पण जरा गडबडीत आहे." परवा रात्री परत फोन आला, शिक्षक खाली येता का? मी पैसे घेऊन येतोय." "अरे मी तुला अकाउंट डिटेल्स देतो तूच जमा करून टाक ना" - मी, "नको शिक्षक तुम्हाला देतो, तुम्ही करा काय करायचं ते." "बरं थांब, मी जरा कार्यवाहंशी बोलतो आणि बघतो काय करता येईल ते, असे निर्णय एकट्याने नको घ्यायला" - मी, "चालेल पण फार जणांजवळ नका बोलू." इथे माझ्या डोक्यात जरा प्रकाश पडला. "मी म्हणालो, मला कळलं, फक्त कार्यवाहना सांगतो काय करतोय ते, कारण असे विषय फक्त दोघातच ठेवणं बरोबर नाही." "चालेल, तुमचं बोलणं झाला कि मला सांगा, मी येतो खाली." कार्यवाहांना लगेच फोन केला, त्यांना अडचण सांगितली, काय करतोय ते सांगितलं, ते पण ठीक आहे म्हणाले. थोड्या वेळानी तो खाली आला, तरी मी त्याला एकदा म्हणून बघितलं, "आत्ता माझ्या नावानी जमा करतो, पुढच्या वर्षी गुरुपूजन उत्सवाआधी काढून तुला देतो, तू ध्वजासमोर समर्पण कर." "नको, ते आजकाल नाव पत्ता लिहावं लागतं, मला ह्या विषयाची चर्चा व्हायला नकोय. " मी म्हणालो "ठीक आहे, मी बघतो काय ते." लगेच त्याने त्याचा पहिला पूर्ण पगार माझ्या हातात दिला. त्यानी त्याचा पहिला पगार एवढ्या अत्यंतिक पवित्र समर्पण भावनेने माझ्याकडे दिला होता कि मला आता त्या पैश्यांचं दडपण वाटायला लागलं होतं, ते पैसे बँकेत जमा करेपर्यंत धीर धरवत नव्हता. क्षणभर मनात विचार आला, रोख आहे ती आपण वापरू, आणि गंगाजळी अकाउंटला आपल्या खात्यातून ट्रान्सफर करू. खरंतर लॉजिकल होतं पण तरी मन तयार होत नव्हतं, त्याने दिलेले पैसे जसेच्या तसे बँकेत जमा करण्याशिवाय स्वस्थता लाभली नसती. २ दिवस बँकेच्या वेळेत जाणं जमलं नाही, पण तिसऱ्या दिवशी जमलं, ठरलं तसंच केलं, त्याला पैसे जमा केल्याची पावती फोटो काढून पाठवली, त्याचा रिप्लाय आला, "ह्याची गरज नाही."
असा हा कार्यकर्ता असा कसा घडला? कोणामुळे घडला? सगळंच अज्ञात, अशी कित्येक माणसं घडवतो संघ, मी जे करतोय ते स्वान्त सुखाय करतो आहे, करायचं आणि विसरून जायचं, मला मी केलं त्याची चर्चा तर नकोच पण मी जिथे दिलं तिथे मिळालं कि नाही ह्याची पोच पण नको. ह्या एका प्रसंगातून संघाचे किती पैलू दिसले ह्याची गणना न करणंच ठीक. ह्या काळातही आत्मविलोपी वृत्तीचा हा आविष्कार घडत असतांना मी ह्या घटनेचा एक साक्षीदार होतो, हे माझं भाग्य.... त्याने मलाही घडवलं....